Ngay phía trước sảnh chính của Trung tâm Hội nghị Quốc gia, hệ thống đài phun nước được tổ chức như một phần của tổng thể quảng trường và không gian tiếp cận công trình. NPT trực tiếp thực hiện các hạng mục thiết kế, cung cấp, lắp đặt và lập trình hệ thống đài phun nước nghệ thuật ngoài trời tại khu vực này, trong bối cảnh Trung tâm Hội nghị Quốc gia được hoàn thiện để phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC 2006 tại Hà Nội.
Khu đài phun phía trước Trung tâm có quy mô gần 10.000 m². Với một mặt bằng lớn và nằm trực tiếp trên trục tiếp cận công trình, bài toán không chỉ là tạo ra hiệu ứng nước đủ nổi bật mà còn phải tổ chức được quan hệ giữa mặt nước, trục kiến trúc, khoảng nhìn và các trạng thái vận hành của toàn hệ thống.
Với một công trình có tính chất hội nghị và sự kiện quy mô lớn, bài toán không nằm ở việc lựa chọn thật nhiều loại vòi phun. Hệ thống phải tạo được điểm nhìn đủ rõ trước mặt tiền kiến trúc, giữ được trục bố cục của khu tiền sảnh và đồng thời cho phép nhiều nhóm hiệu ứng hoạt động theo những trạng thái khác nhau. Đây cũng là cơ sở để NPT tổ chức đài phun thành ba vùng hiệu ứng có cao độ, hướng phun và vai trò thị giác riêng.
Tổng quan dự án
Hệ thống đài phun nước nghệ thuật được triển khai tại khu quảng trường chính và tiền sảnh Trung tâm Hội nghị Quốc gia trên đường Phạm Hùng, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội. Trong phạm vi công việc của dự án, NPT đảm nhiệm từ thiết kế đến cung cấp thiết bị, lắp đặt và lập trình hệ thống.
Cấu hình công trình kết hợp khu phun sàn với cụm phun trung tâm, bố trí theo trục đối xứng trước sảnh chính. Phần nước, chiếu sáng và điều khiển được tổ chức thành một hệ thống thống nhất thay vì vận hành như những hạng mục riêng lẻ.
- Địa điểm: Trung tâm Hội nghị Quốc gia, đường Phạm Hùng, Hà Nội
- Phạm vi NPT: thiết kế, cung cấp, lắp đặt và lập trình hệ thống
- Khu vực triển khai: quảng trường chính và tiền sảnh
- Cấu trúc hiệu ứng: Cascade Jet, Comet Jet, Finger Jet và Foamy Jet
- Điều khiển: PLC Siemens kết hợp biến tần ABB
- Chiếu sáng: LED âm nước RGB điều khiển DMX512
- Chế độ vận hành: tự động theo lịch và điều khiển thủ công từng nhóm
- Quy mô khu đài phun: gần 10.000 m²
- Tiến độ hoàn thiện hạng mục: khoảng 3 tháng
- Phối hợp dự án: Ban Quản lý dự án NCC, đơn vị thiết kế GMP (Cộng hòa Liên bang Đức), Tổng công ty LICOGI và tư vấn giám sát Coinco
Tiến độ 3 tháng trong một hệ phối hợp nhiều bên
Quy mô gần 10.000 m² khiến hạng mục đài phun không thể triển khai tách rời khỏi tiến độ tổng thể của Trung tâm Hội nghị Quốc gia. Trong quá trình thực hiện, NPT phối hợp với Ban Quản lý dự án NCC, đơn vị thiết kế GMP – Cộng hòa Liên bang Đức, Tổng công ty LICOGI và tư vấn giám sát Coinco để đưa phần đài phun vào cùng hệ mặt bằng, kết cấu, cấp điện, cấp nước và hoàn thiện cảnh quan của công trình.
Hạng mục được hoàn thiện trong khoảng 3 tháng. Với một hệ gồm phần xây dựng, đường ống, thiết bị tạo hình nước, điện, chiếu sáng và điều khiển, khoảng thời gian này đòi hỏi các đầu việc phải được phối hợp theo trình tự rõ ràng; chỉ cần cao độ, tuyến kỹ thuật hoặc mặt hoàn thiện thay đổi muộn cũng có thể làm giảm thời gian dành cho lắp đặt, chạy thử và cân chỉnh tổng thể.
Điểm đáng chú ý của mốc 3 tháng vì vậy không nằm ở một tuyên bố về tốc độ, mà ở khả năng phối hợp nhiều bộ môn trong cùng tiến độ dự án. Đây cũng là đặc thù thường gặp ở các công trình hội nghị và sự kiện có ngày đưa vào sử dụng cố định.
Bài toán thiết kế trước sảnh chính Trung tâm Hội nghị Quốc gia
Vị trí đặt đài phun ảnh hưởng trực tiếp đến cách chúng tôi tổ chức toàn bộ hệ thống. Khi nằm ngay trên trục tiếp cận của tiền sảnh, đài phun không thể được xem như một hạng mục cảnh quan độc lập rồi đưa vào mặt bằng sau cùng; bố cục nước phải được xem xét cùng hướng nhìn, mặt tiền và tính đối xứng của không gian phía trước công trình.
Vì vậy, hệ thống được triển khai theo trục đối xứng trước sảnh chính. Cụm phun cao được giữ ở khu vực trung tâm để hình thành điểm nhấn theo phương đứng, trong khi các vùng phun xung quanh mở rộng bố cục theo phương ngang và tạo chuyển tiếp xuống những lớp nước thấp hơn.
Cách tổ chức này đặc biệt phù hợp với một không gian có khoảng nhìn rộng như quảng trường phía trước Trung tâm Hội nghị Quốc gia. Với khu đài phun gần 10.000 m², nếu các lớp hiệu ứng không có thứ bậc rõ thì bố cục rất dễ bị dàn trải trên mặt bằng. Khi quan sát từ xa, người xem có thể nhận rõ cột nước trung tâm; khi tiến gần tiền sảnh, các lớp phun xiên, phun cong và phun thấp bắt đầu tham gia nhiều hơn vào tổng thể cảnh quan.
Bối cảnh APEC 2006 cũng khiến yêu cầu về hình thức của khu vực phía trước Trung tâm trở nên rõ ràng hơn. Thay vì tạo một cấu hình nước quá phức tạp hoặc phân tán, giải pháp được tổ chức theo thứ bậc, giữ được sự trang trọng của trục kiến trúc nhưng vẫn có đủ chuyển động để không gian quảng trường không trở nên tĩnh.
Ba vùng hiệu ứng tạo nên cấu trúc chính của đài phun
Điểm quan trọng trong thiết kế của công trình không phải số lượng chủng loại vòi phun, mà là cách mỗi nhóm được đặt vào một vị trí và đảm nhiệm một vai trò cụ thể. NPT chia hệ thống thành ba lớp chính, tương ứng với ba cao độ và ba cách chuyển động khác nhau của nước.
Cascade Jet tạo điểm nhấn ở vùng trung tâm
Cụm trung tâm sử dụng Cascade Jet với chiều cao tia nước khoảng 10–15 m. Đây là lớp hiệu ứng có cao độ lớn nhất trong hệ thống và đóng vai trò tạo điểm nhấn chính trên trục giữa của quảng trường.
Chiều cao của nhóm Cascade Jet giúp khối nước vẫn được nhận biết rõ khi quan sát từ khoảng cách xa. Khi đặt trên trục đối xứng của sảnh chính, cột nước cũng trở thành điểm kết nối thị giác giữa mặt bằng quảng trường phía trước và phần kiến trúc lớn phía sau.
Điều chúng tôi cần ở khu vực này không phải là nhiều chuyển động nhỏ mà là một lớp nước đủ rõ về hình khối. Vì vậy, cụm trung tâm đảm nhiệm phần “đứng” của bố cục trước khi các nhóm hiệu ứng xung quanh mở rộng hệ thống sang hai bên.
Comet Jet và Finger Jet mở rộng chuyển động
Bao quanh khu vực trung tâm là các nhóm Comet Jet và Finger Jet tạo tia xiên, đường cong và các hướng phun tỏa. Nếu Cascade Jet tạo chiều cao, các nhóm này có nhiệm vụ đưa chuyển động của nước lan sang phương ngang.
Sự chuyển tiếp này giúp bố cục không bị dồn toàn bộ trọng lượng thị giác vào một cột nước duy nhất. Các tia phun xiên và cong tạo nhịp giữa khu vực trung tâm với phần rìa của đài phun, đồng thời làm cho hình thái hệ thống thay đổi rõ hơn khi quan sát từ các góc khác nhau của quảng trường.
Đây cũng là lý do chúng tôi không xem từng loại vòi như một hiệu ứng độc lập. Cascade Jet, Comet Jet và Finger Jet chỉ thực sự tạo thành một bố cục hoàn chỉnh khi cao độ và hướng chuyển động của chúng được tổ chức thành những lớp có quan hệ với nhau.
Foamy Jet hoàn thiện lớp hiệu ứng thấp
Lớp còn lại được tạo bởi các Foamy Jet bố trí theo dạng vòi sàn. So với cụm phun cao và các tia phun xiên ở phía trên, nhóm này tạo một vùng hiệu ứng thấp hơn, gần với mặt bằng của quảng trường.
Vai trò của lớp phun thấp là hoàn thiện chiều sâu của toàn bộ hệ thống. Thay vì để khoảng trống giữa các cụm tia cao và mặt sàn, Foamy Jet bổ sung một tầng nước khác ở phía dưới, qua đó làm rõ hơn cấu trúc ba lớp khi toàn bộ đài phun cùng hoạt động.
Vào ban đêm, vùng nước thấp cũng tạo thêm bề mặt để ánh sáng tham gia vào cảnh quan. Sự thay đổi giữa cột nước cao, các tia phun trung gian và lớp nước sát mặt bằng giúp phần chiếu sáng không tập trung vào một cao độ duy nhất.
Điều khiển và chiếu sáng biến các nhóm hiệu ứng thành một hệ thống
Khi một đài phun có nhiều nhóm vòi với nhiệm vụ khác nhau, phần điều khiển phải cho phép chúng hoạt động theo một logic chung. Tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, NPT sử dụng PLC Siemens kết hợp biến tần ABB để tổ chức hoạt động của các nhóm thiết bị theo chương trình.
PLC đảm nhiệm logic điều khiển của hệ thống, trong khi biến tần tham gia điều chỉnh trạng thái hoạt động của các nhóm bơm và hiệu ứng tương ứng. Nhờ đó, cấu hình đài phun không bị giới hạn ở trạng thái toàn bộ thiết bị cùng bật hoặc cùng tắt mà có thể tổ chức thành các nhóm vận hành khác nhau.
Hệ thống có hai phương thức vận hành chính. Ở chế độ tự động, các nhóm hiệu ứng hoạt động theo lịch đã được thiết lập; khi cần can thiệp trực tiếp, chế độ thủ công cho phép kích hoạt từng nhóm vòi riêng biệt.
Đây là yếu tố quan trọng đối với một công trình có nhiều thời điểm và mục đích sử dụng khác nhau. Thay vì buộc hệ thống phải lặp lại một cấu hình duy nhất, phần điều khiển cho phép lựa chọn trạng thái vận hành phù hợp với từng thời điểm.
Chiếu sáng RGB DMX512 cho cảnh quan ban đêm
Hệ thống sử dụng đèn LED âm nước RGB công suất 12–36 W, điều khiển qua DMX512. Phần chiếu sáng được bố trí cùng các nhóm hiệu ứng nước để tạo thêm một lớp cảnh quan khi công trình vận hành vào buổi tối.
DMX512 cho phép tổ chức màu sắc và trạng thái chiếu sáng theo từng nhóm thay vì coi đèn đơn thuần là nguồn sáng cố định dưới nước. Khi kết hợp với các vùng Cascade Jet, Comet Jet, Finger Jet và Foamy Jet, ánh sáng có thể nhấn vào những tầng nước khác nhau trong cùng bố cục.
Việc hệ thống có PLC, biến tần và DMX không đồng nghĩa với việc công trình được vận hành như một chương trình nhạc nước. Trong cấu hình của dự án này, chúng tôi xác định rõ đây là hệ thống đài phun nước nghệ thuật có điều khiển và chiếu sáng; việc đồng bộ với âm thanh là một khả năng kỹ thuật khác và không phải cơ sở để thay đổi bản chất của công trình.
Khu kỹ thuật ngầm và phần hệ thống phía sau hiệu ứng nước
Những gì nhìn thấy phía trên mặt nước chỉ là phần thể hiện của hệ thống. Các nhóm vòi, bơm, chiếu sáng và điều khiển phải được kết nối thành một cấu hình kỹ thuật thống nhất thì đài phun mới có thể vận hành theo đúng chương trình đã thiết kế.
Tại dự án này, tủ điều khiển trung tâm được đặt trong khu kỹ thuật ngầm. Việc tổ chức khu kỹ thuật phải được phối hợp với hệ thống đường ống, cấp điện và phần xây dựng, đồng thời bảo đảm thiết bị có vị trí phù hợp để thực hiện các tác vụ vận hành cần thiết.
Thiết bị của công trình được ghi nhận sử dụng vật liệu inox 304. Đây là cấu hình vật liệu cụ thể của dự án Trung tâm Hội nghị Quốc gia và được xem xét cùng các yêu cầu về thiết kế, bố trí và thiết bị của hệ thống tại thời điểm triển khai.
Ba kinh nghiệm có thể rút ra từ công trình
Qua cấu hình đã triển khai tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, có ba điểm đáng chú ý khi tiếp cận các dự án đài phun tại trung tâm hội nghị, quảng trường hoặc công trình sự kiện quy mô lớn.
Mặt bằng phải đi trước lựa chọn hiệu ứng
Trục kiến trúc và vị trí tiếp cận là cơ sở để xác định điểm nhấn chính của hệ thống. Tại dự án này, việc bố trí theo trục đối xứng trước sảnh chính quyết định vị trí của cụm Cascade Jet và cách các vùng hiệu ứng còn lại phát triển ra hai bên.
Điều đó cho thấy không nên bắt đầu một dự án bằng một danh sách vòi phun cố định rồi tìm cách đưa chúng vào mặt bằng. Cấu hình hiệu ứng cần được xây dựng từ chính không gian mà hệ thống sẽ tồn tại.
Phân lớp giúp bố cục nước có thứ bậc
Cascade Jet, Comet Jet, Finger Jet và Foamy Jet không được sử dụng chỉ để tăng số lượng hiệu ứng. Chúng tạo thành ba tầng với cao độ và hướng chuyển động khác nhau: lớp cao làm điểm nhấn, lớp trung gian mở rộng chuyển động và lớp thấp hoàn thiện không gian gần mặt bằng.
Khi các tầng được tổ chức có thứ tự, người xem có thể nhận biết cấu trúc của đài phun ngay cả khi nhiều nhóm hoạt động đồng thời. Đây là khác biệt giữa việc tập hợp nhiều loại nozzle và việc thiết kế một bố cục nước hoàn chỉnh.
Điều khiển phải đi cùng yêu cầu vận hành
Một hệ thống có nhiều nhóm hiệu ứng cần khả năng điều khiển tương ứng. Việc sử dụng PLC, biến tần cùng hai chế độ tự động và thủ công tại công trình cho phép đài phun thay đổi trạng thái hoạt động thay vì bị cố định trong một cấu hình duy nhất.
Với các công trình sự kiện, đây là yếu tố cần được tính ngay từ giai đoạn thiết kế hệ thống. Hiệu ứng nhìn thấy phía trên chỉ là một phần; cách tổ chức điều khiển phía sau quyết định những nhóm nào có thể vận hành và vận hành theo trình tự nào.
Từ APEC 2006 đến các công trình phục vụ sự kiện lớn
Đài phun nước tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia là một trong những công trình NPT thực hiện gắn với các địa điểm phục vụ APEC tại Việt Nam. Sau dự án này, NPT tiếp tục triển khai đài phun nước tại Trung tâm Báo chí Quốc tế phục vụ APEC 2017 ở Đà Nẵng.
Hai công trình được thực hiện ở những thời điểm và điều kiện khác nhau, vì vậy chúng tôi không xem đây là một cấu hình mẫu để lặp lại. Giá trị của các dự án nằm ở kinh nghiệm xử lý từng mặt bằng, xác định cấu trúc hiệu ứng phù hợp và tổ chức hệ thống điều khiển theo yêu cầu vận hành thực tế của mỗi công trình.
Từ Trung tâm Hội nghị Quốc gia đến các công trình trọng điểm khác
Kinh nghiệm tại NCC cũng nằm trong một tuyến dự án rộng hơn của NPT tại các công trình có yêu cầu cao về kiến trúc, cảnh quan và tổ chức vận hành. Trong nhóm này có các hạng mục đài phun nước và công trình nước tại:
- Trụ sở Trung ương Đảng
- Quảng trường Nhà Quốc hội
- Bảo tàng Hồ Chí Minh
- Nhà làm việc các Ban Đảng Trung ương
Các dự án này không có cùng mặt bằng hay cùng cấu hình thiết bị, vì vậy giá trị không nằm ở việc lặp lại một mẫu đài phun. Điểm chung là yêu cầu phối hợp hệ nước với kiến trúc đại diện, phần xây dựng, hệ điện nước và điều kiện vận hành thực tế của từng công trình.
Giải pháp đài phun phải bắt đầu từ chính không gian công trình
Tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, hệ thống được hình thành từ một logic tương đối rõ: trục kiến trúc xác định điểm nhấn, ba vùng phun tạo thứ bậc cho cảnh quan, còn phần điều khiển và chiếu sáng kết nối những nhóm hiệu ứng riêng lẻ thành một hệ thống có thể tổ chức theo nhiều trạng thái vận hành.
Đó cũng là cách NPT tiếp cận các dự án đài phun cho quảng trường, trung tâm hội nghị, trụ sở công cộng và các công trình sự kiện. Thay vì bắt đầu bằng một bộ thiết bị có sẵn, chúng tôi xem xét mặt bằng, hướng nhìn, yêu cầu hiệu ứng và phương án vận hành trước khi xác định cấu hình kỹ thuật phù hợp.
Nếu quý chủ đầu tư đang chuẩn bị một dự án có yêu cầu tương tự, NPT có thể tham gia từ giai đoạn tư vấn, thiết kế đến cung cấp thiết bị, thi công đài phun nước, lập trình và hoàn thiện hệ thống đài phun nước theo điều kiện cụ thể của công trình.
Liên hệ tư vấn thiết kế & thi công Nhạc nước
CÔNG TY NPT - NHẠC NƯỚC PRO
🏢 Địa chỉ: Số 7 - Lô 9 khu biệt thự liền kề Nam Thắng, P. Trung Văn, TP. Hà Nội.
📞 Hotline: 0904.891.688 | 🌐 Website: Nhacnuoc.pro
