Khi Nước Trở Thành Ngôn Ngữ Kể Chuyện Trong Thiết Kế Cảnh Quan

Nước trong thiết kế cảnh quan trở thành ngôn ngữ kể chuyện bằng không gian — Nước có thể trở thành một phần của câu chuyện khi hình thái, chuyển động và trải nghiệm được tổ chức đồng bộ với toàn bộ cảnh quan.

Nước là một trong những thành phần quen thuộc nhất của thiết kế cảnh quan. Chúng ta có thể bắt gặp mặt nước tĩnh trong một khu vườn, dòng nước len qua địa hình, thác tràn ở quảng trường, những tia nước thấp trong công viên hay một hệ thống nhạc nước có khả năng thay đổi liên tục theo chương trình điều khiển.

Nhưng có nước trong công trình không đồng nghĩa với việc nước đang mang một nội dung nào đó.

Một hồ nước có thể chỉ đơn giản làm mềm khoảng trống giữa các khối kiến trúc. Một đài phun có thể được đặt ở trung tâm quảng trường để tạo điểm nhấn. Một thác tràn có thể được sử dụng để tăng chuyển động cho một bức tường cảnh quan. Tất cả đều có giá trị thiết kế, nhưng vẫn chủ yếu là những yếu tố tạo hình nếu chúng không có mối quan hệ rõ ràng với nội dung và trải nghiệm của toàn bộ không gian.

Theo cách chúng tôi tiếp cận các công trình cảnh quan nước, câu chuyện bắt đầu xuất hiện khi trạng thái của nước được kết nối với địa điểm, hình thái không gian, vật liệu, cây xanh, ánh sáng, hành trình tiếp cận và cảm giác mà người thiết kế muốn tạo ra cho con người khi đi qua công trình.

Nước không cần lời thoại để kể chuyện. Hình thái, chuyển động và cách con người đi qua không gian đã có thể tạo nên một trình tự trải nghiệm.

Điều khó hơn vì vậy không phải là đặt cho một hồ nước hay một hiệu ứng một cái tên giàu ý nghĩa. Câu hỏi thực sự là: làm thế nào để người sử dụng có thể cảm nhận được sự thay đổi của câu chuyện ngay cả trước khi họ đọc một bảng thuyết minh?

Khi nào nước không còn chỉ là một yếu tố trang trí?

Một công trình nước đẹp chưa chắc đã là một cảnh quan có narrative.

Chúng tôi thường nhìn vấn đề này qua một chuỗi quan hệ khá đơn giản:

Ý tưởng → Hình thái nước → Tổ chức không gian → Trải nghiệm của con người

Nếu các mắt xích này không liên hệ với nhau, câu chuyện dễ chỉ tồn tại trên bản thuyết minh thiết kế.

Giả sử một khu vực cần tạo ra một khoảng nghỉ trong hành trình. Một mặt nước phẳng, tỷ lệ thấp và không gian mở xung quanh có thể làm nhịp chuyển động chậm lại. Ở một vị trí khác, dòng nước được thu hẹp giữa hai lớp cảnh quan có thể tạo cảm giác chuyển tiếp trước khi không gian đột ngột mở rộng.

Một vùng nước lớn hoặc một cột nước vươn cao có thể được sử dụng ở điểm nhấn. Dòng nước có thể xuất hiện, biến mất rồi xuất hiện trở lại. Một hệ thống có thể chuyển từ trạng thái rất nhẹ sang mạnh hơn khi không gian tiến tới cao trào.

Nhưng chúng tôi không cho rằng có một "từ điển" quy định mặt nước tĩnh luôn có nghĩa là bình yên, nước chảy nhanh luôn có nghĩa là biến động hay cột nước cao luôn tượng trưng cho khát vọng. Cùng một hình thái có thể mang những ý nghĩa hoàn toàn khác nhau nếu được đặt trong những địa điểm và câu chuyện khác nhau.

Không phải bản thân vòi phun mang câu chuyện. Câu chuyện xuất hiện từ quan hệ giữa nước, địa điểm và cách con người trải nghiệm nó.

Đó cũng là lý do khi phát triển một hệ thống nhạc nước trong cảnh quan công viên, chúng tôi không tách đài phun khỏi mặt bằng xung quanh để xem nó như một thiết bị độc lập.

"Từ vựng" của nước nằm ở đâu?

Nếu coi nước như một thành phần của ngôn ngữ cảnh quan, "từ vựng" của nó không chỉ là các loại vòi phun. Chuyển động chỉ là một trong nhiều biến số có thể được sử dụng.

Các trạng thái của nước trong thiết kế cảnh quan gồm tĩnh chảy tràn phun và rơi — Các trạng thái khác nhau của nước tạo ra những nhịp cảm nhận khác nhau trong thiết kế cảnh quan.

Trạng thái và chuyển động

Nước có thể phẳng và gần như đứng yên, chảy chậm, chảy xiết, tràn qua một bề mặt, rơi xuống cao độ thấp hơn, phun sát mặt đất hoặc vươn lên thành một điểm nhấn lớn.

Ngay trong một hệ thống động, chuyển động cũng có thể diễn ra liên tục hoặc ngắt quãng, đồng đều hoặc theo chu kỳ, độc lập hoặc theo từng nhóm.

Sự khác nhau này tạo nên nhịp.

Trong một câu chuyện có mở đầu, chuyển tiếp, khoảng lặng và cao trào, việc tất cả các khu vực cùng hoạt động ở cường độ mạnh nhất thường làm mất đi chính sự khác biệt mà thiết kế muốn tạo ra.

Cao độ và tỷ lệ

Nước không chỉ được nhìn từ trên xuống.

Mặt nước có thể ngang với cao độ người đi bộ, thấp xuống dưới lối đi, nâng lên thành bể nổi hoặc được tổ chức thành nhiều lớp liên tiếp. Khi cao độ thay đổi, quan hệ giữa cơ thể người tham quan với mặt nước cũng thay đổi theo.

Một không gian hạ xuống khiến người sử dụng cảm nhận khác với một quảng trường rộng mở. Một dòng nước chạy ngang tầm mắt tạo cảm giác khác với một mặt nước nằm sâu phía dưới.

Vì thế, đôi khi phần kể chuyện quan trọng nhất của một cảnh quan nước lại không nằm ở nước mà nằm ở cao độ của chính người đang trải nghiệm nó.

Âm thanh

Nước cũng có âm thanh riêng.

Dòng nước chảy nhẹ gần một lối đi tạo cảm giác khác với nước rơi từ cao độ lớn hay nhiều tia nước cùng hoạt động trong một không gian mở. Âm thanh có thể kéo sự chú ý của người đi bộ về một khu vực trước cả khi họ nhìn thấy nước.

Đây cũng là lý do chúng tôi phân biệt rất rõ âm thanh của nước với âm nhạc của một hệ thống nhạc nước. Một cảnh quan hoàn toàn có thể tạo được trải nghiệm bằng âm thanh tự nhiên của nước mà không cần một chương trình âm nhạc.

Ánh sáng

Ban ngày, nước phản chiếu bầu trời, cây xanh, kiến trúc và con người. Ban đêm, ánh sáng có thể thay đổi hoàn toàn cách chúng ta đọc cùng một mặt nước.

Ánh sáng có thể làm rõ chuyển động, phân biệt các lớp không gian, làm một vùng nước trở nên nổi bật hoặc chủ động đưa nó lùi xuống để nhường sự chú ý cho kiến trúc và cảnh quan xung quanh.

Vì thế, thiết kế nước ban ngày và thiết kế nước ban đêm không nhất thiết phải tạo ra cùng một trải nghiệm.

Vật liệu, cây xanh và kiến trúc

Nước không tồn tại trong chân không.

Một mặt nước bên cạnh đá tự nhiên sẽ có cảm giác khác với mặt nước tiếp xúc kim loại. Cùng một dòng chảy nhưng đi xuyên qua cây xanh sẽ tạo trải nghiệm khác với khi chạy dọc một bề mặt kiến trúc cứng.

Bóng cây, ánh sáng, bầu trời và công trình xung quanh đều có thể xuất hiện trong nước thông qua phản chiếu. Vì vậy, câu chuyện không thể được tạo ra bởi hệ fountain một mình.

Ngôn ngữ của nước được hình thành từ nhiều biến số: nước chảy thế nào, ở cao độ nào, phản chiếu vật liệu gì và con người tiếp cận nó từ đâu.

Và còn một yếu tố rất quan trọng: thời gian

Khác với nhiều thành phần cảnh quan cố định, nước có thể thay đổi trạng thái.

Một công trình có thể rất tĩnh vào ban ngày nhưng chuyển sang trạng thái khác vào buổi tối. Hệ thống có thể chạy chế độ nền trong phần lớn thời gian, thay đổi theo từng thời điểm hoặc chuyển sang một kịch bản đặc biệt khi có sự kiện.

Khoảng dừng cũng quan trọng như chuyển động.

Không phải lúc nào một hệ thống nước cũng cần chứng minh rằng nó đang hoạt động.

Kể chuyện bằng cảnh quan không có nghĩa là dựng một tuyến tham quan cứng

Khi nói đến storytelling, rất dễ hình dung một tuyến:

điểm 1 → điểm 2 → điểm 3 → điểm 4

Nhưng không gian công cộng hiếm khi vận hành đơn giản như vậy.

Người tham quan có thể đi vào từ nhiều hướng, dừng lại ở những vị trí khác nhau, bỏ qua một khu vực hoặc quay lại nơi họ vừa đi qua. Nếu thiết kế chỉ có ý nghĩa khi người dùng tuân thủ chính xác một tuyến định sẵn, trải nghiệm rất dễ bị phá vỡ khi công trình đi vào sử dụng thực tế.

Cảnh quan có thể dẫn dắt mềm hơn.

Sự thay đổi cao độ, khoảng mở và khoảng hẹp, hướng nhìn, mật độ cây xanh, vật liệu lát, ánh sáng, âm thanh và trạng thái của nước đều có thể trở thành những tín hiệu.

Người tham quan vẫn tự do lựa chọn hành trình, nhưng khi đi qua các khu vực khác nhau, họ cảm nhận được nhịp không gian đang thay đổi.

Đó là khác biệt lớn giữa kể chuyện bằng không gian với việc đặt một bảng thuyết minh cạnh một công trình trang trí.

Bảng thuyết minh có thể bổ sung thông tin. Nhưng nếu toàn bộ ý nghĩa chỉ tồn tại trên bảng, bản thân cảnh quan chưa thực sự tham gia nhiều vào câu chuyện.

Từ câu chuyện đến không gian: chúng tôi bắt đầu từ đâu?

Một trong những sai lệch mà chúng tôi muốn tránh khi tiếp cận một cảnh quan nước có nội dung là bắt đầu quá sớm bằng câu hỏi:

Dùng loại vòi nào?

Vòi phun, bơm, LED hay hệ điều khiển đều quan trọng, nhưng đó chưa phải điểm khởi đầu.

1. Xác định điều người sử dụng cần cảm nhận

Trước tiên phải biết nội dung cốt lõi là gì và không gian cần tạo nên cảm giác nào.

Đó có thể là sự gần gũi, một khoảng lặng, cảm giác chuyển tiếp, sự dồn nén, mở rộng hay cao trào.

Một nội dung quá nhiều lớp nhưng không xác định được trải nghiệm chính rất khó chuyển thành cảnh quan.

2. Chia câu chuyện thành những nhịp không gian

Một câu chuyện không nhất thiết được chia bằng các bức tường.

Các đoạn có thể được phân biệt bằng độ mở, cao độ, mặt nước, địa hình, cây xanh hoặc sự thay đổi dần của vật liệu.

Có khu vực đóng vai trò mở đầu. Có nơi chỉ cần làm cầu nối. Có khoảng cần giảm cường độ để chuẩn bị cho một điểm nhấn phía sau.

Nếu phần nào cũng được đối xử như cao trào, cuối cùng sẽ không còn cao trào.

3. Chọn trạng thái nước phù hợp

Không phải chương nào cũng cần cột nước lớn. Không phải khoảng không nào cũng cần nhiều vòi.

Trong nhiều trường hợp, mặt nước tĩnh, một lớp nước thấp, dòng chảy nhỏ, thác tràn hoặc sự phản chiếu của ánh sáng và cây xanh phù hợp hơn nhiều so với một hiệu ứng mạnh.

Thiết bị phải phục vụ trạng thái không gian, chứ không phải ngược lại.

4. Đặt nước vào tổng thể cảnh quan

Ở bước này, chúng tôi phải nhìn đồng thời địa hình, lối đi, cây xanh, kiến trúc, vật liệu, tầm nhìn và ánh sáng.

Nếu một hệ thống nước chỉ đẹp khi tách riêng trên bản vẽ fountain nhưng phá vỡ logic của cảnh quan xung quanh, đó chưa phải một giải pháp tốt.

5. Chuyển ý tưởng thành những yêu cầu có thể xây dựng

Đây là điểm một concept bắt đầu phải trả lời những câu hỏi rất cụ thể.

Đường cong nằm ở tọa độ nào? Cao độ thực tế ra sao? Nước đi từ đâu đến đâu? Thiết bị đặt ở vị trí nào? Hệ thống tiếp cận để bảo trì bằng cách nào? Kết cấu, chống thấm, đường ống, điện và điều khiển sẽ đi qua đâu?

Một concept chỉ thực sự trở thành cảnh quan khi ý tưởng có thể được chuyển thành kích thước, cao độ, vật liệu và trạng thái vận hành cụ thể.

Concept 9 chương tại Bến Nhà Rồng – Khánh Hội kể chuyện bằng nước như thế nào?

Một ví dụ rất rõ cho cách tiếp cận này là concept của Công viên văn hóa Bến Nhà Rồng – Khánh Hội, nơi hình ảnh dòng nước được sử dụng xuyên suốt để kết nối 9 giai đoạn:

Cội nguồn → đi vào đại dương → hợp nhất → về Tổ quốc → chảy ngầm → đổ ra biển lớn → nước mắt chảy xuống → thống nhất → trường tồn.

Nước trong thiết kế cảnh quan của concept 9 chương Bến Nhà Rồng Khánh Hội — Concept 9 chương sử dụng hình ảnh dòng nước xuyên suốt nhưng thay đổi trạng thái không gian theo từng nội dung.

Điều chúng tôi quan tâm ở case này không chỉ là việc mỗi chương được đặt một tên khác nhau.

Điểm đáng chú ý hơn là khi nội dung thay đổi, cấu trúc không gian cũng thay đổi theo.

Chương 1 – "Dòng nước cội nguồn – 1890" gợi lại không gian làng quê với hồ sen, khóm tre và những lối đi giản dị. Nước xuất hiện trong một tổng thể cảnh quan có nhiều mảng xanh và hình học hữu cơ thay vì tồn tại như một sân khấu fountain độc lập.

Đến Chương 5 – "Dòng nước chảy ngầm – 1942", Hành lang Tự do được hạ thấp khoảng 1,5 m. Chi tiết này đặc biệt đáng chú ý bởi câu chuyện lúc này không chỉ nằm trong hình thái của nước. Cao độ cơ thể người tham quan đã trở thành một phần của narrative.

Ở Chương 8, câu chuyện tiến tới Quảng trường Độc lập với hình học ngôi sao. Sang Chương 9, "Dòng nước trường tồn" kết thúc bằng một cột sáng cùng các đài phun bao quanh.

Cùng sử dụng hình tượng dòng nước, nhưng các đoạn không bị buộc phải lặp lại một ngôn ngữ hình học duy nhất.

Đó cũng chính là một nguyên tắc quan trọng của cảnh quan kể chuyện: ý nghĩa thay đổi thì trạng thái không gian có thể thay đổi theo.

"Dòng nước cội nguồn": khi concept đi vào công trường

Trong tổng thể 9 chương đó, chúng tôi đang trực tiếp thi công hạng mục nhạc nước Chương 1 – "Dòng nước cội nguồn – 1890".

Đây cũng là nơi chúng tôi nhìn thấy rất rõ khoảng cách giữa một ý tưởng trên phối cảnh và công trình thực tế.

Concept / phối cảnh Ý tưởng cảnh quan và hình học Chương 1

→

Công trường thực tế Kết cấu, cao độ và hạ tầng kỹ thuật

Phối cảnh nước trong thiết kế cảnh quan Chương 1 Dòng nước cội nguồn Bến Nhà Rồng — Phối cảnh Chương 1 – “Dòng nước cội nguồn – 1890” với hình học hữu cơ, nhiều mảng xanh và các lớp nước đan xen trong cảnh quan.

Ở cấp độ concept, người xem có thể nhìn thấy một bố cục mềm với cây xanh, những đường cong, nhiều lớp nước và các lối đi đan xen trong cảnh quan.

Khi xuống công trường, những đường nét ấy phải trở thành tọa độ, cao độ và kết cấu thật.

NPT thi công hệ thống nước trong thiết kế cảnh quan Chương 1 Dòng nước cội nguồn — Công trường Chương 1 trong quá trình chúng tôi chuyển hình học trên phối cảnh thành thành bể, cao độ, kết cấu và hạ tầng kỹ thuật thực tế.

Các đường cong trở thành thành bể. Những lớp không gian khác nhau trở thành các cao độ phải kiểm soát. Phần nước nhìn thấy trên phối cảnh cần hệ thống đường ống và các vị trí kỹ thuật nằm phía dưới. Các khu vực chuẩn bị lắp thiết bị phải được phối hợp với kết cấu, chống thấm, hoàn thiện và cảnh quan xung quanh.

Đó là thời điểm câu chuyện gặp kỹ thuật.

Trong quá trình triển khai Chương 1, chúng tôi không coi hệ thống nước là một lớp thiết bị có thể đưa vào sau khi phần cảnh quan đã hoàn thành. Với mặt bằng có hình học hữu cơ, nhiều đường cong và nhiều lớp cao độ, hạ tầng phải được tính cùng quá trình hình thành kết cấu.

Một ý tưởng như "Dòng nước cội nguồn" chỉ tồn tại trên phối cảnh cho đến khi từng đường cong, cao độ và tuyến kỹ thuật được chuyển thành công trình thực tế.

Bộ hình phối cảnh Chương 1 → công trường chúng tôi đang triển khai → công trình sau khi hoàn thiện vì thế sẽ là cách trực quan nhất để nhìn thấy quá trình chuyển đổi này.

Bạn có thể xem chi tiết phạm vi và tiến độ chúng tôi đang triển khai tại dự án nhạc nước Bến Nhà Rồng – Khánh Hội.

Vì sao câu chuyện càng rõ thì kỹ thuật càng phải kín đáo?

Có một nghịch lý trong những công trình kiểu này.

Phía sau một hiệu ứng nước tưởng như rất tự nhiên có thể là cả một hệ thống gồm thủy lực, điện, điều khiển, kết cấu, chống thấm, tuyến ống, cáp và các vị trí phục vụ bảo trì.

Nhưng người sử dụng không đến công viên để nhìn những thứ đó.

Họ cần nhìn thấy nước, ánh sáng, cây xanh, vật liệu và không gian như một tổng thể.

Hệ thống kỹ thuật vì vậy phải thực hiện rất nhiều việc nhưng không được trở thành yếu tố phá vỡ ý đồ thiết kế.

Hạ tầng phải đi theo hình học của concept

Đối với những bể vuông hoặc hình học tiêu chuẩn, nhiều thành phần kỹ thuật có thể tổ chức theo module tương đối rõ ràng.

Nhưng khi cảnh quan sử dụng đường cong, nhiều lớp bể, cao độ thay đổi và các lối đi chen giữa mặt nước, chúng tôi không thể lấy một module fountain có sẵn rồi ép cảnh quan thay đổi để phù hợp với thiết bị.

Thay vào đó, tuyến kỹ thuật phải thích nghi với hình học đã được thiết kế.

Đây cũng là lý do việc thi công hệ thống nhạc nước trong cảnh quan có hình học tự do cần được phối hợp từ sớm giữa nhiều bộ môn.

Bảo trì không phải việc tính sau khi thiết kế xong

Một thiết bị có thể được giấu rất đẹp nhưng nếu không thể tiếp cận để kiểm tra hay thay thế thì giải pháp đó chưa hoàn chỉnh.

Ngay từ giai đoạn kỹ thuật, chúng tôi phải tính đến khả năng tiếp cận, vệ sinh, kiểm tra đường ống, bảo trì thiết bị điện và ánh sáng cũng như những phần có thể cần thay thế trong quá trình vận hành.

Cảnh quan có thể kể một câu chuyện trong nhiều năm chỉ khi hệ thống phía sau nó tiếp tục làm việc ổn định và có khả năng bảo trì.

Hệ thống kỹ thuật tốt nhất trong một cảnh quan kể chuyện thường là hệ thống làm được rất nhiều việc nhưng người sử dụng gần như không nhận ra sự hiện diện của nó.

Những lỗi thường gặp khi dùng nước để "kể chuyện"

Storytelling có thể khiến một dự án có chiều sâu hơn, nhưng cũng rất dễ bị biến thành một lớp diễn giải được gắn thêm sau thiết kế.

Đặt tên cho hiệu ứng rồi coi đó là storytelling

Một hồ nước được gọi là "Khởi nguồn" không tự động khiến người sử dụng cảm nhận được khởi nguồn.

Nếu hình thái, vị trí, vật liệu và hành trình xung quanh nó không hỗ trợ nội dung, cái tên chỉ tồn tại trên bản thuyết minh.

Dùng nhiều hiệu ứng nhưng không có mạch nối

Sự đa dạng về thiết bị không đồng nghĩa với sự đa dạng về trải nghiệm.

Năm khu vực sử dụng năm loại vòi khác nhau vẫn có thể tạo cảm giác rời rạc nếu không tồn tại quan hệ về nhịp và chuyển tiếp.

Phần nào cũng được làm thành cao trào

Một hệ thống liên tục hoạt động ở cường độ lớn rất dễ gây ấn tượng trong vài phút đầu nhưng lại làm mất cấu trúc của toàn bộ câu chuyện.

Khoảng lặng cần tồn tại để điểm nhấn có giá trị.

Để kỹ thuật tham gia quá muộn

Concept có thể rất đẹp trên phối cảnh nhưng bắt đầu gặp vấn đề khi triển khai nếu cao độ, kết cấu, đường ống, chống thấm và khả năng bảo trì chỉ được xem xét sau cùng.

Đối với cảnh quan nước, nhiều quyết định kỹ thuật phải tham gia ngay từ khi hình học của công trình đang được phát triển.

Quá phụ thuộc vào bảng thuyết minh

Không phải người tham quan nào cũng đọc bảng thông tin.

Storytelling tốt không yêu cầu mọi người phải giải mã chính xác từng biểu tượng, nhưng họ cần có khả năng cảm nhận được sự thay đổi về nhịp, không gian và trạng thái khi đi qua công trình.

Câu chuyện không thực sự thuộc về địa điểm

Một câu chuyện có thể rất hay nhưng nếu bê nguyên sang bất kỳ khu đất nào vẫn hoạt động như nhau, mối quan hệ giữa narrative và địa điểm có thể chưa đủ mạnh.

Trước khi phát triển concept, cần trả lời một câu hỏi rất quan trọng:

Vì sao câu chuyện này phải được kể tại chính nơi này?

Địa điểm không chỉ là mặt bằng chứa công trình. Lịch sử, cảnh quan, kiến trúc, ký ức và cách con người đang sử dụng nơi đó đều có thể trở thành một phần của câu chuyện.

Chủ đầu tư cần xác định gì trước khi phát triển cảnh quan nước kể chuyện?

Trước khi đi vào thiết bị, chúng tôi thường cho rằng dự án cần làm rõ ít nhất một số câu hỏi nền tảng:

Vấn đề	Câu hỏi cần trả lời
Nội dung	Câu chuyện cốt lõi mà không gian muốn truyền tải là gì?
Người sử dụng	Ai sẽ trải nghiệm công trình và họ sử dụng không gian như thế nào?
Hành trình	Có tuyến trải nghiệm chính hay người dùng được tiếp cận tự do từ nhiều hướng?
Nhịp không gian	Đâu là mở đầu, chuyển tiếp, khoảng lặng và điểm nhấn?
Nước	Mỗi khu vực thực sự cần trạng thái nước nào?
Cảnh quan	Địa hình, cây xanh, kiến trúc và vật liệu tham gia vào câu chuyện ra sao?
Ánh sáng	Trải nghiệm ban ngày và ban đêm có khác nhau không?
Kỹ thuật	Hạ tầng nước, điện và điều khiển bắt đầu được phối hợp từ giai đoạn nào?
Vận hành	Công trình có cần nhiều chế độ hoạt động cho các thời điểm khác nhau không?
Bảo trì	Sau khi hoàn thiện, thiết bị có thể tiếp cận, kiểm tra và thay thế được không?

Những câu hỏi này giúp thay đổi điểm xuất phát của dự án từ:

"Chúng ta muốn bao nhiêu vòi?"

sang:

"Chúng ta đang muốn tạo ra trải nghiệm nào và cần hệ thống gì để hiện thực hóa trải nghiệm đó?"

Đó là hai cách tiếp cận rất khác nhau.

Nước chỉ thực sự kể chuyện khi trở thành một phần của không gian

Theo kinh nghiệm của chúng tôi, nước trở thành một ngôn ngữ kể chuyện khi nó không còn đứng riêng như một hạng mục trang trí mà tham gia vào cấu trúc của toàn bộ cảnh quan.

Chuyển động của nước chỉ là một phần. Cao độ, hướng tiếp cận, vật liệu, cây xanh, ánh sáng, âm thanh, tỷ lệ và sự thay đổi theo thời gian đều có thể cùng tham gia vào câu chuyện.

Concept 9 chương tại Công viên văn hóa Bến Nhà Rồng – Khánh Hội cho thấy cùng một hình tượng "dòng nước" có thể được phát triển thành nhiều trạng thái không gian khác nhau mà không cần lặp lại một hiệu ứng duy nhất.

Với Chương 1 – "Dòng nước cội nguồn – 1890", công việc chúng tôi đang trực tiếp triển khai lại đặt ra bước tiếp theo của bài toán: đưa một ý tưởng cảnh quan từ phối cảnh xuống thành đường cong, cao độ, kết cấu, hạ tầng và một hệ thống nước có thể vận hành trong thực tế.

Đó cũng là cách chúng tôi tiếp cận các dự án cảnh quan nước tại NPT Nhạc Nước Pro.

Chúng tôi không bắt đầu bằng việc cố đưa thật nhiều hiệu ứng vào một mặt bằng. Chúng tôi bắt đầu bằng cách hiểu công trình đang muốn tạo nên không gian gì, vai trò của nước nằm ở đâu và hệ thống kỹ thuật phải được tổ chức thế nào để ý đồ đó có thể được xây dựng, vận hành và bảo trì sau khi hoàn thiện.

Nếu Chủ đầu tư, đơn vị tư vấn hoặc đội ngũ thiết kế đang phát triển một cảnh quan nước cho công viên, quảng trường, khu đô thị hoặc không gian văn hóa – công cộng, có thể gửi cho chúng tôi concept, phối cảnh và bản vẽ mặt bằng. Chúng tôi sẽ cùng trao đổi cách chuyển ý tưởng nước thành giải pháp kỹ thuật phù hợp với hình học và yêu cầu vận hành thực tế của dự án.

Câu hỏi thường gặp

Cảnh quan nước kể chuyện là gì?

Đó là cách hình thái, chuyển động và trải nghiệm của nước được sử dụng như một phần của nội dung không gian thay vì chỉ dùng nước như một hạng mục trang trí. Câu chuyện thường được tạo nên từ quan hệ giữa nước với địa điểm, cao độ, lối đi, vật liệu, cây xanh, ánh sáng và cách con người trải nghiệm công trình.

Water storytelling có nhất thiết phải dùng nhạc nước không?

Không. Một cảnh quan có thể kể chuyện bằng mặt nước tĩnh, dòng chảy, thác tràn, sương, sự thay đổi cao độ, phản chiếu hoặc ánh sáng mà không cần một show nhạc nước hoàn chỉnh. Nhạc nước chỉ là một trong nhiều công cụ có thể được sử dụng.

Làm thế nào để người xem hiểu câu chuyện nếu không có bảng thuyết minh?

Không nhất thiết mọi người phải giải mã chính xác từng biểu tượng. Thiết kế có thể truyền tải nhịp và cảm xúc thông qua độ mở của không gian, cao độ, hướng di chuyển, vật liệu, ánh sáng, âm thanh và trạng thái của nước. Bảng thuyết minh có thể bổ sung kiến thức, nhưng không nên là thành phần duy nhất mang nội dung.

Vì sao thiết kế cảnh quan nước cần phối hợp kỹ thuật từ sớm?

Bởi hình thái nước liên quan trực tiếp đến cao độ, kết cấu, chống thấm, đường ống, thủy lực, cấp điện, điều khiển và khả năng bảo trì. Nếu những yếu tố này chỉ được xem xét sau khi concept đã khóa hoàn toàn, nguy cơ xung đột giữa thiết kế và khả năng thi công sẽ cao hơn.

Có phải càng nhiều loại vòi thì câu chuyện càng rõ?

Không. Số lượng vòi hay số loại hiệu ứng không quyết định chất lượng của narrative. Quan trọng hơn là mỗi trạng thái nước giữ vai trò gì trong tổng thể và nó có tạo được quan hệ với không gian trước và sau hay không.