Nhạc nước trên hồ nên dùng phao nổi hay kết cấu cố định?

Khi nào có thể cân nhắc từng phương án?

Có thể cân nhắc hệ phao nổi khi hồ sâu, khó tạo kết cấu đáy, đang vận hành hoặc có biến động mực nước; đồng thời dự án có thể xây dựng phương án neo giữ, tuyến cáp, hạ thủy, ổn định và tiếp cận bảo trì phù hợp.

Có thể cân nhắc kết cấu cố định khi nền đáy, cao độ, điều kiện thi công và hạ tầng hồ cho phép tạo hệ liên kết ổn định; đồng thời thiết bị vẫn có thể được kiểm tra, tháo lắp và bảo trì theo phương án đã thiết kế.

Có thể xem xét phương án kết hợp khi các vùng hồ có điều kiện khác nhau hoặc một số cụm hiệu ứng cần yêu cầu bố trí khác với phần còn lại.

Chưa nên quyết định nếu chưa có dữ liệu về độ sâu, mực nước, nền đáy, gió, sóng, chức năng hồ, tuyến cáp và lối tiếp cận.

Phao nổi và kết cấu cố định khác nhau ở điểm nào?

Trước khi so sánh, cần xác định rõ phạm vi của từng khái niệm.

Phương án phao nổi

Trong phạm vi bài viết này, hệ phao nổi là phương án bố trí một phần hoặc toàn bộ bơm, vòi phun, đèn, đường ống và các thiết bị liên quan trên một hoặc nhiều cụm kết cấu nổi. Các cụm này được đưa xuống mặt hồ và duy trì vị trí bằng hệ neo hoặc giải pháp liên kết phù hợp.

Phương án phao nổi cần xem xét:

• Khả năng nổi và duy trì cao độ.
• Độ ổn định theo phương đứng, ngang và xoay.
• Hệ neo hoặc phương án giữ vị trí.
• Chuyển động tương đối giữa các module.
• Tuyến cáp và đường ống từ bờ ra hệ thống.
• Ảnh hưởng của gió, sóng và mực nước.
• Cách tiếp cận, tháo nối hoặc kéo cụm thiết bị.
• Vị trí lắp ráp, hạ thủy và bảo trì trên bờ.

Không nên mặc định rằng mọi thiết bị đều nằm trên phao, phao luôn có thể kéo về bờ hoặc phao luôn thích ứng với mọi biến động mực nước. Những khả năng này phụ thuộc thiết kế cụ thể.

Để tìm hiểu sâu hơn về khái niệm và phạm vi giải pháp, xem bài cấu tạo và điều kiện thi công nhạc nước phao nổi.

Phương án kết cấu cố định

Kết cấu cố định là phương án bố trí thiết bị trên khung, bệ hoặc hệ kết cấu được liên kết ổn định với đáy hồ, thành hồ, bể kỹ thuật hoặc một hạng mục xây dựng cố định.

Phương án này cần xác định:

• Điều kiện nền đáy.
• Cao độ đặt thiết bị.
• Cách liên kết kết cấu.
• Khả năng thi công trong hoặc dưới mặt nước.
• Ảnh hưởng đến chống thấm và kết cấu hồ.
• Tuyến cáp và đường ống.
• Lối tiếp cận khi kiểm tra.
• Khả năng tháo thiết bị khi sửa chữa.
• Phương án tháo dỡ hoặc thay đổi trong tương lai.

Kết cấu cố định không đồng nghĩa với việc đặt trực tiếp thiết bị xuống đáy hồ. Phương án này cũng không có nghĩa công trình đơn giản hơn, không chịu ảnh hưởng của mực nước hoặc không cần căn chỉnh sau lắp đặt.

Phương án kết hợp

Một số tình huống kỹ thuật có thể sử dụng đồng thời hệ nổi và hệ cố định, chẳng hạn:

• Cụm hiệu ứng chính dùng kết cấu cố định, cụm phụ dùng phao.
• Một số vòi được bố trí cố định, trong khi hiệu ứng đặc biệt sử dụng module nổi.
• Khu vực gần bờ sử dụng kết cấu cố định, vùng hồ sâu sử dụng phao.
• Các vùng hồ có điều kiện nền đáy hoặc chức năng vận hành khác nhau.
• Dự án được chia thành nhiều giai đoạn đầu tư.

Phương án kết hợp không phải lựa chọn mặc định. Việc sử dụng hai loại kết cấu làm tăng yêu cầu phối hợp về cao độ, điện, cáp, điều khiển, bảo trì và trách nhiệm giữa các bên.

Bảng so sánh nhanh phao nổi và kết cấu cố định

Bảng trên chỉ có giá trị định hướng. Không nên lựa chọn kết cấu chỉ dựa trên một tiêu chí như độ sâu, chi phí ban đầu hoặc khả năng tháo lắp.

1. Biến động mực nước ảnh hưởng lựa chọn thế nào?

Mực nước là một trong những yếu tố thường được nhắc đến khi cân nhắc phao nổi. Tuy nhiên, không nên kết luận đơn giản rằng hồ có mực nước thay đổi thì bắt buộc phải dùng phao.

Câu hỏi cần đặt ra không chỉ là mực nước có thay đổi hay không, mà còn gồm:

• Thay đổi trong khoảng nào.
• Thay đổi theo mùa, ngày hay chế độ cấp xả.
• Tốc độ thay đổi ra sao.
• Mực nước thấp nhất và cao nhất ảnh hưởng gì đến thiết bị.
• Có vật cản hoặc nguy cơ mắc cạn không.
• Việc thay đổi cao độ ảnh hưởng thế nào đến góc nhìn và hiệu ứng.

Với hệ phao nổi

Cần kiểm tra:

• Hệ nổi có thể thay đổi cao độ theo mặt nước như thế nào.
• Hệ neo có cho phép dịch chuyển theo phương đứng không.
• Cụm phao có giữ đúng hướng trình diễn không.
• Tuyến cáp và đường ống có đủ khả năng thích ứng không.
• Có nguy cơ mắc cạn hoặc va chạm khi nước xuống thấp không.
• Vị trí người xem có thay đổi tương quan với cao độ vòi không.
• Có vật cản tại những cao độ mực nước khác nhau không.

Việc phao nổi theo mặt nước không tự động giải quyết toàn bộ bài toán. Hệ neo, cáp và hướng cụm phun vẫn phải được thiết kế cho các trạng thái vận hành dự kiến.

Với kết cấu cố định

Cần kiểm tra:

• Cao độ vòi so với mặt nước tại các trạng thái khác nhau.
• Thiết bị có bị ngập quá sâu hoặc lộ lên không.
• Hình dạng hiệu ứng có thay đổi không.
• Có thể tiếp cận thiết bị khi mực nước cao không.
• Có thể thi công hoặc bảo trì nếu hồ không thể hạ nước không.
• Cao độ kết cấu có cần điều chỉnh theo chế độ hồ không.

Kết cấu không di chuyển theo mặt nước, nhưng thiết bị và hiệu ứng vẫn chịu ảnh hưởng của sự thay đổi cao độ.

2. Độ sâu và nền đáy hồ ảnh hưởng ra sao?

Độ sâu không phải tiêu chí duy nhất để quyết định dùng phao hay kết cấu cố định. Cần đánh giá đồng thời vật liệu nền, bùn lắng, hạ tầng ngầm, khả năng khảo sát và phương án thi công.

Đối với phao nổi

Các dữ liệu cần kiểm tra gồm:

• Độ sâu theo từng vùng hồ.
• Nền đáy là bê tông, đất, bùn, đá hay hỗn hợp.
• Bùn lắng có ảnh hưởng đến điểm neo không.
• Có đường ống, cáp hoặc vật cản dưới đáy không.
• Có thể khảo sát và kiểm tra vị trí neo không.
• Đáy hồ có chức năng sinh thái hoặc kỹ thuật riêng không.
• Hoạt động nạo vét hoặc vệ sinh hồ có bị ảnh hưởng không.

Không nên nói phao nổi không phụ thuộc nền đáy. Hệ neo hoặc giải pháp duy trì vị trí vẫn có thể phụ thuộc đáng kể vào điều kiện đáy.

Đối với kết cấu cố định

Cần kiểm tra:

• Nền đáy có đủ điều kiện để đặt hoặc liên kết kết cấu không.
• Có cần tạo bệ hoặc xử lý nền không.
• Hồ có thể hạ nước để thi công không.
• Có thể tiếp cận và thao tác dưới nước không.
• Việc liên kết có ảnh hưởng đến chống thấm không.
• Có xung đột với hệ thống cấp xả hoặc hạ tầng ngầm không.
• Có thể tháo dỡ trong tương lai không.
• Việc sửa chữa có yêu cầu thi công lại phần kết cấu không.

Xem thêm các yếu tố về độ sâu, mực nước và nền đáy khi thi công nhạc nước trên hồ.

3. Hồ đang vận hành hay chưa đưa vào sử dụng?

Tình trạng khai thác của hồ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tổ chức thi công.

Hồ đang trong giai đoạn xây dựng

Giai đoạn này có thể thuận lợi hơn để phối hợp:

• Kết cấu đáy.
• Bệ kỹ thuật.
• Tuyến cáp.
• Đường ống.
• Vị trí tủ điều khiển.
• Lối bảo trì.
• Cao độ mặt nước.
• Vị trí hạ thủy hoặc tập kết.

Tuy nhiên, hồ chưa vận hành không có nghĩa kết cấu cố định luôn là phương án phù hợp. Chủ đầu tư vẫn phải so sánh mực nước, nền đáy, yêu cầu show và khả năng bảo trì.

Hồ đã vận hành

Cần làm rõ:

• Hồ có thể hạ nước không.
• Có được can thiệp vào đáy hoặc thành hồ không.
• Hoạt động cảnh quan có phải duy trì không.
• Việc thi công có ảnh hưởng cư dân hoặc khách tham quan không.
• Có vị trí tập kết và hạ thủy không.
• Có thể thi công theo từng giai đoạn không.
• Hồ có chức năng điều hòa, sinh thái hoặc cấp xả không.
• Có hoạt động thuyền hoặc phương tiện khác trên mặt nước không.

Câu hỏi quyết định là:

Phương án nào có thể được thi công, chạy thử và bảo trì với mức độ xung đột phù hợp đối với chức năng hiện hữu của hồ?

4. Gió, sóng và dao động mặt nước ảnh hưởng phương án nào nhiều hơn?

Không nên chỉ hỏi phao có chịu được gió hay không. Cần đánh giá tác động lên toàn bộ hệ thống, bao gồm kết cấu, vòi phun, tuyến cáp, neo và hiệu ứng nước.

Với hệ phao nổi

Cần kiểm tra:

• Độ ổn định theo phương đứng.
• Khả năng dịch chuyển ngang.
• Khả năng xoay của cụm.
• Khoảng cách giữa các module.
• Tác động lên hệ neo.
• Ảnh hưởng lên tuyến cáp và đường ống.
• Khả năng duy trì hướng vòi.
• Phản ứng khi nhiều bơm hoạt động đồng thời.
• Nguy cơ va chạm hoặc xô lệch.
• Nhu cầu kiểm tra lại sau điều kiện thời tiết bất lợi.

Với kết cấu cố định

Cần kiểm tra:

• Tải tác động lên kết cấu và thiết bị.
• Ảnh hưởng của sóng đến vòi, đèn và phụ kiện.
• Nguy cơ ngập, va đập hoặc bám rác.
• Điều kiện tiếp cận sau thời tiết bất lợi.
• Khả năng nước và sương bị gió đẩy lệch.
• Ảnh hưởng của gió đến hình dáng show.

Kết cấu cố định có thể duy trì vị trí hình học theo một cách khác so với phao trong một số điều kiện, nhưng cột nước vẫn bị gió và mặt hồ tác động. Không thể từ đó kết luận kết cấu cố định luôn ổn định hơn cho mọi dự án.

Xem thêm nội dung về ảnh hưởng của gió và thời tiết trong thiết kế nhạc nước ngoài trời.

5. Độ chính xác của bố cục show và hướng trình diễn

Show nhạc nước thường cần duy trì:

• Khoảng cách tương đối giữa các cụm hiệu ứng.
• Hướng của từng vòi phun.
• Vị trí chiếu sáng.
• Tương quan giữa lớp nước trước và sau.
• Mặt trình diễn hướng về khu vực người xem.
• Vị trí hiệu ứng chủ đạo.
• Bố cục đối xứng hoặc bất đối xứng theo thiết kế.

Với phao nổi

Cần làm rõ:

• Cụm nổi có thể dịch chuyển hoặc xoay trong phạm vi nào.
• Hệ neo duy trì bố cục như thế nào.
• Các module được liên kết ra sao.
• Tuyến cáp có tạo lực kéo lệch không.
• Khi mực nước thay đổi, hướng trình diễn có thay đổi không.
• Sau thời tiết bất lợi có cần căn chỉnh lại không.
• Việc tháo một module có ảnh hưởng các cụm còn lại không.

Với kết cấu cố định

Cần kiểm tra:

• Sai số vị trí và cao độ khi lắp đặt.
• Khả năng căn chỉnh góc vòi.
• Thiết bị có thể tháo riêng hay không.
• Kết cấu có che hoặc cản hiệu ứng không.
• Có thể thay đổi bố cục trong tương lai không.
• Việc sửa một cụm có ảnh hưởng đến phần kết cấu chung không.

Phương án kết cấu phải được đánh giá cùng vị trí người xem và hướng bố trí show nhạc nước trên hồ. Một hệ thống giữ đúng vị trí kỹ thuật nhưng quay không đúng vùng khán giả vẫn chưa đạt mục tiêu trình diễn.

6. Tuyến cáp và đường ống khác nhau thế nào?

Tuyến cáp và đường ống là một phần quan trọng của quyết định kết cấu. Một phương án có khung hoặc phao phù hợp nhưng tuyến điện, điều khiển hoặc ống không thể tổ chức hợp lý vẫn chưa phải phương án hoàn chỉnh.

Với phao nổi

Cần kiểm tra:

• Cáp có thể thích ứng với chuyển động của phao không.
• Tuyến cáp có đáp ứng biến động cao độ mực nước không.
• Điểm chuyển tiếp từ bờ ra hồ nằm ở đâu.
• Có thể kiểm tra hoặc thay thế tuyến cáp không.
• Cáp có tạo lực kéo lên cụm phao không.
• Tuyến có giao cắt hoạt động khác trên mặt hồ không.
• Cáp được bảo vệ trước va chạm, rác và môi trường nước như thế nào.
• Điểm tháo nối có phục vụ bảo trì không.
• Tuyến được nhận diện và quản lý ra sao.

Với kết cấu cố định

Cần kiểm tra:

• Tuyến cáp đi trên kết cấu hay dưới đáy hồ.
• Có điểm xuyên thành hoặc xuyên đáy hồ không.
• Có ảnh hưởng chống thấm không.
• Khi xảy ra lỗi có thể tiếp cận ở đâu.
• Có thể thay hoặc bổ sung cáp không.
• Điểm nối và điểm cô lập nằm ở vị trí nào.
• Tuyến có bị che khuất sau khi hoàn thiện không.
• Có xung đột với kết cấu hoặc hạ tầng khác không.

Tuyến cáp ngắn hơn chưa chắc thuận tiện bảo trì hơn. Cần đánh giá toàn bộ đường đi, điểm chuyển tiếp, điểm nối và khả năng thay thế.

7. Phương án nào thuận tiện bảo trì hơn?

Không thể trả lời bằng một kết luận chung rằng phao nổi dễ bảo trì hơn hoặc kết cấu cố định khó bảo trì hơn.

Khả năng bảo trì phụ thuộc vào:

• Có thể tiếp cận trực tiếp thiết bị không.
• Có thể ngắt riêng từng cụm không.
• Có thể tháo từng module hoặc thiết bị không.
• Có cần thuyền hoặc thiết bị nâng không.
• Có khu vực thao tác trên bờ không.
• Có thể kéo cụm thiết bị về bờ không.
• Cáp và đường ống được tháo nối như thế nào.
• Hồ có thể hạ nước không.
• Có cầu hoặc lối kỹ thuật không.
• Có đủ không gian để thay thiết bị không.

Phao nổi có thể thuận tiện khi

• Hệ thống được thiết kế theo module.
• Có phương án tiếp cận hoặc kéo cụm thiết bị.
• Neo, cáp và đường ống cho phép tháo nối.
• Có khu vực bảo trì trên bờ.
• Kích thước và tải trọng cụm phù hợp với phương tiện nâng hạ.
• Có thể cô lập từng module.
• Lối hạ thủy vẫn được duy trì sau khi công trình vận hành.

Nếu các điều kiện trên không có, cụm phao vẫn có thể khó tiếp cận hoặc khó đưa về bờ.

Kết cấu cố định có thể thuận tiện khi

• Thiết bị nằm gần bờ hoặc cầu kỹ thuật.
• Có lối thao tác.
• Có thể tháo riêng từng thiết bị.
• Hồ có thể hạ nước.
• Các tuyến cáp và thiết bị được đánh dấu rõ.
• Kết cấu được thiết kế để thay thế thiết bị.
• Có điểm nâng hoặc không gian thao tác phù hợp.
• Các vị trí cần bảo trì không bị cảnh quan che kín.

Khi lựa chọn, chủ đầu tư nên đánh giá cả khả năng tiếp cận thiết bị sau bàn giao, không chỉ nhìn vào trạng thái ban đầu của kết cấu.

8. Khả năng tháo lắp, di chuyển và mở rộng trong tương lai

Trước khi chọn phương án, chủ đầu tư nên xác định:

• Hệ thống có cần di chuyển theo sự kiện không.
• Hồ có thể thay đổi quy hoạch không.
• Có dự kiến mở rộng show không.
• Vị trí người xem có thể thay đổi không.
• Có cần bổ sung module hoặc hiệu ứng mới không.
• Hệ điều khiển có khả năng mở rộng không.
• Tuyến cáp và kết cấu có vị trí dự phòng không.
• Có yêu cầu tháo dỡ hoàn trả mặt hồ không.

Với phao nổi

Không nên mặc định phao luôn dễ di chuyển.

Khả năng di chuyển phụ thuộc vào:

• Kích thước cụm.
• Hệ neo.
• Tuyến cáp và đường ống.
• Phương tiện kéo.
• Vị trí hạ thủy và đưa phao lên bờ.
• Khả năng tháo module.
• Trình tự căn chỉnh sau khi di chuyển.
• Không gian mặt hồ và vật cản.

Một cụm nổi lớn, liên kết nhiều module và có tuyến cáp phức tạp vẫn có thể cần nhiều công tác trước khi di chuyển.

Với kết cấu cố định

Cần đánh giá:

• Có thể bổ sung bệ hoặc khung không.
• Có vị trí chờ kỹ thuật không.
• Thiết bị có thể tháo riêng không.
• Việc mở rộng ảnh hưởng đến kết cấu hồ thế nào.
• Có phải thi công lại diện rộng không.
• Tuyến cáp và điều khiển có thể mở rộng không.
• Có thể tháo dỡ mà không ảnh hưởng các hạng mục khác không.

9. Ảnh hưởng đến chức năng hiện hữu của hồ

Hồ có thể đồng thời phục vụ nhiều chức năng:

• Cảnh quan.
• Điều hòa.
• Thu và thoát nước.
• Sinh thái.
• Công viên.
• Sự kiện.
• Thuyền hoặc phương tiện trên mặt nước.
• Cấp xả theo chu kỳ.
• Nạo vét hoặc vệ sinh định kỳ.

Với phao nổi

Cần đánh giá:

• Diện tích mặt nước bị chiếm dụng.
• Phạm vi hệ neo.
• Tuyến cáp và đường ống.
• Lối di chuyển của thuyền hoặc phương tiện khác.
• Khu vực kéo phao về bờ.
• Khả năng thu gom rác quanh cụm.
• Ảnh hưởng đến cấp xả nước.
• Xung đột với hoạt động trên hồ.

Với kết cấu cố định

Cần đánh giá:

• Mức độ can thiệp đáy và thành hồ.
• Ảnh hưởng đến chống thấm.
• Xung đột với tuyến cấp xả.
• Khả năng tạo vật cản dưới nước.
• Ảnh hưởng đến nạo vét và vệ sinh.
• Khả năng tháo dỡ.
• Ảnh hưởng đến các chức năng kỹ thuật của hồ.

Không nên kết luận phương án nào ít ảnh hưởng đến môi trường hoặc chức năng hồ hơn nếu chưa có đánh giá cụ thể.

10. Chi phí đầu tư và chi phí vòng đời cần so sánh thế nào?

Không nên chỉ so sánh giá của phao với giá của bệ hoặc khung cố định.

Quyết định cần xem xét tổng nguồn lực trong toàn bộ vòng đời công trình.

Chi phí đầu tư ban đầu

Có thể gồm:

• Khảo sát.
• Thiết kế kết cấu.
• Chế tạo phao hoặc bệ cố định.
• Hệ neo hoặc móng và liên kết.
• Tuyến cáp và đường ống.
• Thiết bị hỗ trợ thi công.
• Lắp ráp và hạ thủy.
• Thi công dưới nước.
• Xử lý nền hoặc chống thấm.
• Chạy thử và căn chỉnh.

Chi phí vận hành và bảo trì

Có thể liên quan đến:

• Tiếp cận thiết bị.
• Kiểm tra phao, neo hoặc kết cấu.
• Thay cáp và phụ kiện.
• Vệ sinh.
• Tháo lắp.
• Thuyền, thiết bị nâng hoặc phương tiện hỗ trợ.
• Thời gian dừng hệ thống.
• Căn chỉnh lại vị trí.
• Xử lý hư hỏng kết cấu.
• Kiểm tra sau điều kiện thời tiết bất lợi.

Chi phí thay đổi trong tương lai

Cần xem xét:

• Mở rộng.
• Di chuyển.
• Thay đổi bố cục.
• Tháo dỡ.
• Nâng cấp thiết bị.
• Thay đổi chức năng hồ.
• Bổ sung tuyến cáp hoặc điều khiển.
• Khôi phục mặt bằng sau khi tháo hệ thống.

Không thể kết luận phao nổi hay kết cấu cố định rẻ hơn nếu chưa xác định phạm vi và điều kiện dự án.

Khi nào có thể cân nhắc hệ phao nổi?

Hệ phao nổi có thể được cân nhắc khi:

• Hồ sâu hoặc khó tạo bệ dưới đáy.
• Hồ đang vận hành và việc can thiệp cố định bị hạn chế.
• Mực nước biến động và hệ nổi có thể được thiết kế để thích ứng.
• Dự án cần tổ chức thiết bị theo module.
• Có vị trí lắp ráp, tập kết và hạ thủy.
• Có thể xây dựng phương án neo giữ phù hợp.
• Có lối tiếp cận hoặc giải pháp đưa cụm thiết bị về khu bảo trì.
• Tuyến cáp có thể tổ chức phù hợp với hệ nổi.
• Chủ đầu tư có nhu cầu tháo lắp hoặc thay đổi trong tương lai.
• Điều kiện gió, sóng và mặt nước có thể được xử lý trong phương án thiết kế.

Dù vậy, vẫn cần kiểm tra:

• Độ ổn định của phao.
• Tính khả thi của hệ neo.
• Khả năng kiểm tra tuyến cáp.
• Vật cản trên và dưới mặt nước.
• Khu vực bảo trì.
• Ảnh hưởng đến chức năng hồ.
• Phạm vi chuyển động khi mực nước thay đổi.

Khi nào có thể cân nhắc kết cấu cố định?

Kết cấu cố định có thể được cân nhắc khi:

• Hồ có nền đáy hoặc bệ kỹ thuật phù hợp.
• Mực nước tương đối kiểm soát được.
• Có thể phối hợp kết cấu từ giai đoạn xây dựng hồ.
• Có phương án thi công và tiếp cận thiết bị.
• Bố cục show cần duy trì vị trí hình học theo thiết kế.
• Tuyến cáp và đường ống có thể tổ chức trong hoặc theo kết cấu.
• Hồ có thể hạ nước hoặc có giải pháp thi công phù hợp.
• Chủ đầu tư không có nhu cầu di chuyển hệ thống thường xuyên.
• Thiết bị có thể được tháo và thay mà không phải phá bỏ diện rộng.

Các điều kiện vẫn cần làm rõ gồm:

• Nền đáy.
• Chống thấm.
• Cao độ mực nước.
• Tải và liên kết.
• Khả năng bảo trì.
• Khả năng tháo dỡ.
• Ảnh hưởng đến chức năng hồ.
• Điều kiện thi công thực tế.

Khi nào có thể cân nhắc phương án kết hợp?

Phương án kết hợp có thể được xem xét trong các tình huống kỹ thuật như:

• Hồ có vùng sâu và vùng nông.
• Một số hiệu ứng cần giữ vị trí hình học theo kết cấu cố định, trong khi cụm khác phù hợp với module nổi.
• Có sân khấu hoặc công trình ven hồ kết hợp với show trên mặt nước.
• Dự án cần chia thành nhiều giai đoạn đầu tư.
• Một vùng hồ có thể can thiệp kết cấu nhưng vùng khác không thể.
• Chủ đầu tư dự kiến mở rộng hoặc thay đổi một phần hệ thống.

Các rủi ro cần tính đến:

• Hai loại kết cấu có cách tiếp cận bảo trì khác nhau.
• Tuyến cáp và điều khiển có thể phức tạp hơn.
• Cao độ và hướng vòi giữa các cụm cần được phối hợp.
• Trách nhiệm giữa các nhà thầu có thể không rõ.
• Việc cô lập và vận hành từng phần cần được thống nhất.
• Trình tự chạy thử có thể phải chia theo từng nhóm kết cấu.

Phần này chỉ là tình huống kỹ thuật minh họa, không đại diện cho một dự án cụ thể của NPT.

Những dữ liệu cần có trước khi lựa chọn

Khi các dữ liệu trên chưa được xác nhận, nhà thầu chỉ nên đưa ra định hướng sơ bộ, chưa nên kết luận phương án cuối cùng.

Ma trận ra quyết định dành cho chủ đầu tư

Ma trận dưới đây là công cụ sàng lọc các vấn đề cần khảo sát. Không cộng số ô để tự động chọn phương án.

Mỗi tiêu chí có mức độ ảnh hưởng khác nhau. Ví dụ, nền đáy không phù hợp hoặc tuyến cáp không khả thi có thể quan trọng hơn nhiều tiêu chí thuận lợi khác.

Quy trình lựa chọn phương án kết cấu

Bước 1: Thu thập hồ sơ

Cần tập hợp:

• Mặt bằng.
• Mặt cắt.
• Cao độ.
• Dữ liệu mực nước.
• Hồ sơ đáy hồ.
• Hạ tầng hiện hữu.
• Chức năng vận hành của hồ.
• Bố trí người xem và tiện ích ven hồ.

Bước 2: Khảo sát thực tế

Nội dung khảo sát có thể gồm:

• Vị trí người xem.
• Lối tiếp cận.
• Nguồn điện.
• Mặt nước.
• Gió và sóng.
• Khu vực tập kết.
• Vị trí hạ thủy.
• Điều kiện bảo trì.
• Các hoạt động hiện hữu trên hồ.

Bước 3: Xác định yêu cầu show

Cần làm rõ:

• Quy mô.
• Bố cục.
• Hướng trình diễn.
• Các tầng hiệu ứng.
• Chế độ vận hành.
• Yêu cầu sự kiện.
• Khả năng mở rộng.
• Vai trò của hệ thống trong cảnh quan tổng thể.

Bước 4: Đề xuất các phương án khả thi

Không phải dự án nào cũng bắt buộc phải phát triển đủ cả phương án phao và cố định.

Nếu một phương án không khả thi về mặt kỹ thuật, nhà thầu cần giải thích căn cứ loại trừ thay vì chỉ đưa ra kết luận.

Bước 5: So sánh theo vòng đời

Cần so sánh:

• Khả năng thi công.
• Khả năng duy trì vị trí.
• Điều kiện vận hành.
• Tiếp cận bảo trì.
• Khả năng thay đổi.
• Khả năng tháo dỡ.
• Ảnh hưởng đến chức năng hồ.
• Nguồn lực dài hạn.

Bước 6: Chốt phương án sơ bộ

Hồ sơ cần nêu rõ:

• Các giả định đang sử dụng.
• Điều kiện áp dụng.
• Nội dung cần khảo sát bổ sung.
• Rủi ro còn tồn tại.
• Trách nhiệm giữa các bên.
• Những giới hạn chưa thể kết luận.

Bước 7: Phát triển thiết kế kỹ thuật

Chỉ nên phát triển thiết kế kỹ thuật chi tiết khi các dữ liệu chính đã được xác nhận.

Chủ đầu tư có thể tham khảo thêm khảo sát điều kiện mặt hồ trước khi yêu cầu báo giá hoặc phê duyệt cấu hình.

Những sai lầm thường gặp khi lựa chọn

1. Chọn phao nổi chỉ vì hồ lớn

Diện tích mặt hồ không phải tiêu chí duy nhất. Cần kiểm tra độ sâu, nền đáy, gió, neo, cáp và chức năng sử dụng.

2. Chọn kết cấu cố định chỉ vì muốn hệ thống “ổn định”

Cần xem xét thêm nền, cao độ, thi công, bảo trì, tháo lắp và ảnh hưởng đến hồ.

3. Cho rằng phao nổi không cần khảo sát đáy

Hệ neo, vật cản và hoạt động lắp đặt vẫn có thể phụ thuộc nền đáy.

4. Cho rằng phao nổi luôn kéo được về bờ

Khả năng này phải được thiết kế từ đầu, bao gồm kích thước cụm, neo, cáp, phương tiện kéo và vị trí tiếp nhận.

5. Chỉ so sánh giá đầu tư ban đầu

Cách so sánh này bỏ qua bảo trì, tháo lắp, thay đổi và chi phí dừng vận hành.

6. Không kiểm tra tuyến cáp

Kết cấu có thể khả thi nhưng tuyến điện và điều khiển lại không thể tổ chức phù hợp.

7. Không tính gió và sóng

Có thể dẫn đến xô lệch, sai hướng trình diễn, ảnh hưởng cáp hoặc phải giới hạn chế độ vận hành.

8. Không hỏi đơn vị vận hành

Phương án được chọn có thể khó tiếp cận sau bàn giao dù thuận lợi trong giai đoạn thi công.

9. Chọn kết cấu trước khi chốt bố cục show

Việc thay đổi vị trí cụm phun sau đó có thể kéo theo thay đổi phao, khung, cáp hoặc hệ neo.

10. Dùng một giải pháp mẫu cho mọi hồ

Mỗi hồ có mực nước, nền đáy, chức năng, hạ tầng và điều kiện khai thác khác nhau.

Dự án thực tế sử dụng hệ phao nổi của NPT

▶

Mailand Hoàng Đồng – Lạng Sơn

Mailand Hoàng Đồng là dự án nhạc nước trên hồ sử dụng hệ phao nổi do NPT thiết kế và thi công.

▶

Khu đô thị Victory – Từ Sơn – Bắc Ninh

Hệ thống nhạc nước trên hồ trung tâm tại khu đô thị Victory sử dụng giải pháp phao nổi do NPT thiết kế và thi công.

▶

Công viên Hoàng Hoa Thám – Bắc Giang

Nhạc nước Công viên Hoàng Hoa Thám là hệ thống phao nổi do NPT thiết kế và thi công.

Các dự án trên chỉ minh họa việc NPT đã triển khai hệ phao nổi trong điều kiện thực tế. Chúng không được dùng để suy ra rằng phao nổi phù hợp với mọi hồ có đặc điểm tương tự.

Tình huống kỹ thuật minh họa cho kết cấu cố định

Giả sử một hồ đang trong giai đoạn xây dựng, có bệ kỹ thuật đã được phối hợp từ đầu, mực nước được quản lý theo các chế độ xác định và có lối tiếp cận để tháo thiết bị.

Trong tình huống này, kết cấu cố định có thể được đưa vào danh sách phương án để đánh giá.

Tuy nhiên, vẫn phải kiểm tra:

• Điều kiện nền.
• Chống thấm.
• Cao độ vòi.
• Khả năng tháo thiết bị.
• Tuyến cáp.
• Lối bảo trì.
• Ảnh hưởng khi mực nước thay đổi.
• Khả năng tháo dỡ hoặc mở rộng.

Tình huống kỹ thuật minh họa cho phương án kết hợp

Giả sử một hồ có khu vực gần bờ đã có bệ kỹ thuật, trong khi vùng trung tâm sâu và khó thi công kết cấu đáy.

Dự án có thể xem xét:

• Cụm gần bờ trên kết cấu cố định.
• Cụm trung tâm trên hệ nổi.
• Các nhóm được điều khiển và bảo trì theo phạm vi riêng.

Trước khi lựa chọn, cần kiểm tra:

• Cao độ giữa hai nhóm.
• Khả năng đồng bộ hiệu ứng.
• Tuyến cáp và điều khiển.
• Trình tự chạy thử.
• Trách nhiệm giữa các đơn vị.
• Khả năng cô lập khi bảo trì.
• Hướng show khi cụm nổi có biến động vị trí.

Checklist trước khi chủ đầu tư phê duyệt phương án

Câu hỏi thường gặp

Kết luận

Phao nổi và kết cấu cố định đều có thể là phương án phù hợp cho nhạc nước trên hồ, nhưng mỗi lựa chọn đặt ra yêu cầu khác nhau về mực nước, nền đáy, neo hoặc liên kết, tuyến cáp, thi công, độ ổn định, bảo trì và khả năng thay đổi trong tương lai.

Không nên chọn phao nổi chỉ vì hồ lớn hoặc sâu. Cũng không nên chọn kết cấu cố định chỉ vì muốn hệ thống giữ nguyên vị trí.

Chủ đầu tư cần đánh giá toàn bộ vòng đời công trình:

• Điều kiện khảo sát.
• Khả năng thi công.
• Trạng thái vận hành của hồ.
• Khả năng tiếp cận thiết bị.
• Nguồn lực bảo trì.
• Nhu cầu mở rộng.
• Khả năng tháo dỡ hoặc thay đổi.
• Ảnh hưởng đến chức năng hiện hữu của hồ.

Khi chưa có đủ dữ liệu, kết luận phù hợp nhất không phải “dùng phao” hay “dùng cố định”, mà là tiếp tục khảo sát và loại trừ các rủi ro trước khi chốt thiết kế.

Chủ đầu tư có thể gửi bản vẽ, độ sâu, dữ liệu mực nước và ảnh hiện trạng để NPT Nhạc Nước Pro đánh giá phương án kết cấu cho giải pháp nhạc nước trình diễn trên hồ và kế hoạch thi công nhạc nước nghệ thuật.